Goede tuinverlichting maakt van je tuin ook na zonsondergang een plek om te zitten. Maar wie gaat kijken, ziet al snel door de bomen het bos niet meer: 12 volt of 230 volt, solar, IP44 of IP67, 2200 of 3000 Kelvin, watt of lumen. In deze koopgids lees je wat al die getallen betekenen, welke lampsoort je waar gebruikt en hoe je uitrekent welke transformator je nodig hebt. Met voorbeelden uit het assortiment van Garden Lights.
In het kort: kies eerst het systeem: 12V leg je zelf aan, 230V laat je aanleggen, solar is voor losse lichtpuntjes. Kies daarna per plek de lampsoort, met minimaal IP44 boven de grond en IP67 in de grond. Houd één lichtkleur aan, kijk naar lumen in plaats van watt, en belast je transformator met maximaal 75%.
12V, 230V of solar?
De eerste keuze is niet welke lamp, maar welk systeem. Dat bepaalt wie het aanlegt, hoeveel licht je krijgt en hoe makkelijk je later iets verandert.
| Systeem | Sterk in | Let op |
|---|---|---|
| 12V laagspanning | Zelf aanleggen, uitbreiden, verplaatsen | Buitenstopcontact nodig |
| 230V netspanning | Vaste, krachtige verlichting | Laat een installateur het aanleggen |
| Solar | Geen kabels, direct neerzetten | Minder licht bij weinig zon |
12V is voor de meeste tuinen de handigste keuze. Een transformator zet de 230 volt uit het stopcontact om naar 12 volt, en daarachter klik je de lampen op een kabel. Alle lampen in deze gids werken zo. Hoe je zo'n systeem stap voor stap aanlegt, met kabels en connectoren, lees je in tuinverlichting installeren met het Garden Lights 12V systeem.
230V kies je als je bij een tuinrenovatie toch een installateur laat komen, of als je veel licht nodig hebt op een plek ver van huis, zoals een schuur of een lange oprit. De kabel moet dan dieper en beschermd de grond in, en verplaatsen is een klus.
Voor 230V vind je wandlampen en staande lampen van onder meer Lutec, Nordlux, Eglo en Lucide, en lichtsnoeren en sfeerverlichting van Konstsmide. Licht dat aangaat bij beweging vind je bij de sensorlampen van Steinel. Wil je de verlichting met een app of je stem bedienen, kijk dan bij smart tuinverlichting, onder meer van Philips Hue. Wat daarbij komt kijken, lees je in smart tuinverlichting: Philips Hue en de alternatieven.
Solar is handig voor een paar lichtpuntjes op een plek zonder stroom. Een solarlamp laadt overdag op via een klein zonnepaneel. In de donkere maanden of in de schaduw krijgt hij minder zon, en dan geeft hij minder of korter licht.
Solar in de winter: van november tot en met februari zijn er minder zonuren en staat de zon laag. Het paneel laadt de accu dan minder op, waardoor de lamp korter of zwakker brandt. Een lamp met een grotere accu komt beter door een paar grijze dagen heen, maar haalt de winter niet helemaal in. Zet solarlampen daarom op een plek die ook in de winter zon krijgt, met het paneel naar het zuiden. Een solarlamp met bewegingssensor gaat zuiniger met de accu om, omdat hij alleen fel brandt als er iemand langskomt.
Lutec Brick: solar met sensor
Bekijk lamp →
Nordlux Rica: solar met sensor
Bekijk lamp →
Lutec Connect Tuda: solar en app
Bekijk lamp →
Keuzetest: welk systeem past bij jou?
Twijfel je nog? Beantwoord vier vragen en zie welk systeem het best bij je tuin past.
12V, 230V of solar: welk systeem past bij jouw tuin?
Is er stroom in de buurt van de plek waar je licht wilt?
- Ja, er zit een buitenstopcontact binnen bereik
- Nee, maar er komt toch een installateur voor de tuin
- Nee, en ik wil ook geen kabels trekken
Wat moet de verlichting vooral doen?
- Sfeer en accenten: een boom, het pad, het terras
- Veel licht op een oprit, schuur of grote gevel
- Een paar lichtpuntjes langs een pad of in een bloembak
Hoe wil je de lampen aanleggen?
- Zelf, in een middag
- Laten doen, tijdens een verbouwing van de tuin
- Gewoon neerzetten of in de grond prikken
Hoe kijk je naar later uitbreiden?
- Ik begin klein en voeg lampen toe als het bevalt
- Ik wil het in één keer goed en vast hebben
- Ik zet de lampen neer waar ik ze die maand wil
Een 12V-systeem past bij jou. Je legt het zelf aan, zonder graafwerk of elektricien, en je kunt altijd lampen toevoegen of verplaatsen.
230V-verlichting past bij jou. Laat een installateur meedenken over de kabelroute en de groep in de meterkast, en plan de lichtpunten voordat de bestrating erin gaat.
Solar past bij jou. Ideaal voor een paar sfeerpuntjes zonder kabels. Zet de lampen op een zonnige plek en verwacht in de winter minder licht.
Welke lampsoort gebruik je waar?
Koop niet per lamp, maar per plek. Bepaal eerst wat je 's avonds wilt zien: een boom, het pad, de gevel of het terras. Daar hoort een eigen soort lamp bij.
| Lampsoort | Waarvoor | Let op |
|---|---|---|
| Prikspot | Bomen, struiken, borders | Bundelhoek en richting |
| Uplight | Boom of muur, overdag onzichtbaar | Minimaal IP67, boorgat |
| Decklight | Vlonder, terrasrand, trede | IP67, boormaat vooraf |
| Wandlamp | Gevel, schutting, buitendeur | Lichtrichting en lumen |
| Sokkel of staande lamp | Pad, oprit, entree | Hoogte en lichtrichting |
| Sfeerverlichting | Boven terras of pergola | Telt mee voor de transformator |
Een paar dingen om op te letten per soort:
- Spots en uplights: een smalle bundel zet één boom of beeld in de spotlights, een brede bundel lijkt meer op een gloed. De Corvus heeft een bundel van 30 graden. Het verschil tussen prikspot en uplight, en de materialen, lees je in grondspot kopen: waar let je op?
- Wandlampen: kijk naar de lichtrichting. De Palm schijnt alleen naar beneden, de Columba geeft rondom licht. Omlaag is rustig bij een buitendeur; rondom of op en neer maakt de muur zelf deel van het lichtbeeld.
- Staande lampen en sokkels: een lage sokkel verlicht vooral de grond, een hogere lamp zoals de Dax (78 cm) of Reno (62 cm) ook wat eromheen. Zet ze aan één kant van het pad, of om en om.
- Sfeerverlichting: een lichtsnoer verbruikt meer dan je denkt. De Partylights Filament en Linea all seasons tellen samen al voor 12,5 W op je transformator.
Spots
Bekijk spots →
Uplights
Bekijk uplights →
Decklights
Bekijk decklights →
Wandlampen
Bekijk wandlampen →
Staande lampen
Bekijk lampen →
Sfeerverlichting
Bekijk snoeren →Loop op een donkere avond met een zaklamp door je tuin en schijn op wat je mooi vindt. Waar je de zaklamp laat rusten, komt een lamp. Zo koop je geen lampen voor plekken die je toch niet ziet.
IP-waarde: hoe waterdicht moet het zijn?
De IP-waarde bestaat uit twee cijfers. Het eerste cijfer zegt hoe goed de lamp beschermd is tegen stof en vuil (tot 6), het tweede hoe goed tegen water (tot 8). Hoe hoger, hoe beter beschermd.
| IP-waarde | Beschermd tegen | Geschikt voor |
|---|---|---|
| IP44 | Spatwater van alle kanten | Prikspots, wandlampen, lichtsnoeren |
| IP54 en IP64 | Ook stof, spatwater | Wandlamp of transformator in de regen |
| IP65 | Stofdicht, waterstralen | Vrijstaande lampen, zoals de Reno |
| IP67 | Tijdelijk onder water | Uplights en decklights in de grond |
| IP68 | Langdurig onder water | Vijverrand, zoals Protego en Arigo |
De vuistregel: IP44 boven de grond, IP67 in de grond. Een ingegraven lamp of een decklight staat na een flinke bui soms even in het water, en daar is IP44 niet voor gemaakt. Ook de transformator heeft een IP-waarde: de Transformator 60W is IP67, de Transformator 150W IP64.
Lichtkleur: hoeveel Kelvin kies je?
De lichtkleur wordt uitgedrukt in Kelvin (K). Hoe lager het getal, hoe warmer en geler het licht. Hoe hoger, hoe witter en blauwer.
| Kelvin | Lichtkleur | Bijvoorbeeld |
|---|---|---|
| 2000 tot 2200 K | Extra warm, als een gloeilamp | Columba, Partylights Filament |
| 2500 K | Zeer warm wit | Linea all seasons |
| 3000 K | Warm wit, de standaard | Corvus, Rubum, Reno |
| 6000 K | Koel wit | Alpha White, Brevus |
Voor een gezellige tuin is warm wit rond 3000 K de veilige keuze: groen blad en hout zien er natuurlijk uit. Extra warm filamentlicht past bij een zithoek of een landelijke gevel. Koel wit oogt strak en modern, maar naast warm wit valt het meteen op. Kies daarom per zichtlijn één lichtkleur. Meer over het spel met lichtkleur en lagen lees je in sfeer maken met tuinverlichting.
Lumen of watt: hoeveel licht heb je nodig?
Bij LED-lampen zegt het aantal watt hoeveel stroom de lamp gebruikt, niet hoeveel licht hij geeft. Dat staat in lumen. Twee lampen met ongeveer hetzelfde vermogen kunnen heel verschillend licht geven: de uplight Rubum geeft 280 lumen bij 3,5 W, de filament-wandlamp Columba 98 lumen bij 4 W. Bij een filamentlamp draait het om de gloed, niet om de lichtopbrengst.
Zo zie je in het aanbod hoe ver het uiteenloopt:
- Oriëntatie: de wandlamp Palm geeft 10 lumen, de decklight Leda 20 lumen. Genoeg om een trede of de rand van het terras te zien.
- Pad en border: de staande lamp Dax geeft 120 lumen.
- Accent en functioneel licht: de spot Corvus geeft 385 lumen, de staande lamp Reno 487 lumen.
Liever te zacht dan te fel
Een tuin met veel zachte lichtpunten oogt dieper dan een tuin met één felle lamp. Begin met minder lumen en zet er een lamp bij als het te donker blijft. Een lamp die verblindt, haal je er niet zomaar zachter uit.
De transformator berekenen
Bij een 12V-systeem bepaalt de transformator hoeveel lampen je kunt aansluiten. De rekensom is eenvoudig:
Zoek bij elke lamp het vermogen in watt op en tel alles bij elkaar, ook lichtsnoeren en lampen die je later nog wilt toevoegen.
Belast een transformator met maximaal 75% van zijn vermogen. Deel je totaal door 0,75: dat is het minimale vermogen van de transformator.
Kies de eerste transformator die daarboven zit. Twijfel je, neem dan de grotere, zodat je ruimte houdt om uit te breiden.
De Transformator 60W is volgens de productinformatie bedoeld voor maximaal 45 W aan lampen, de Transformator 150W voor maximaal 112,5 W. Dat is precies die 75%.
Rekenvoorbeeld: net te veel voor 60W
4 × spot Corvus (5 W) = 20 W, 2 × wandlamp Columba (4 W) = 8 W, 6 × staande lamp Dax (1,8 W) = 10,8 W en 1 × Partylights Filament (8 W). Samen 46,8 W. Dat is meer dan de 45 W van de 60W-transformator, dus kies je de 150W, of verdeel je de lampen over twee transformatoren van 60W.
Transformator 60W
Bekijk transformator →
Transformator 150W
Bekijk transformator →
Timer + schemersensor
Bekijk timer →Meer rekenvoorbeelden voor een kleine, middelgrote en grote tuin, en de keuze tussen vaste kabel en flexkabel, vind je in tuinverlichting installeren met het 12V systeem.
Zes lampen uit het aanbod
Om de keuzes concreet te maken, vind je hieronder per plek een lamp uit het aanbod van Garden Lights. Ze werken allemaal op 12 volt en hebben 5 jaar garantie. De actuele prijzen zie je op de kaarten.
| Lamp | Plek | Kenmerk |
|---|---|---|
| Corvus | Boom of haag | 385 lumen, IP44 |
| Rubum | In de grond | 280 lumen, IP67 |
| Leda | Vlonder of pad | 20 lumen, IP67 |
| Columba | Gevel of schutting | Filament, 2000 K |
| Reno | Pad of oprit | 487 lumen, IP65 |
| Partylights Filament | Boven het terras | 10 lampen, 2200 K |
Corvus: spot voor bomen en hagen
De Corvus is een zwarte aluminium spot van 5 W met 385 lumen warm wit licht (3000 K). De bundel van 30 graden zet een boom, haag of beeld gericht in het licht. Met IP44 kan hij boven de grond het hele jaar buiten staan.
Rubum: uplight die overdag verdwijnt
De Rubum is een uplight van 3,5 W die je in de grond plaatst, met een boorgat van 120 mm. Hij geeft 280 lumen warm wit licht (3000 K) omhoog en heeft IP67, dus hij kan tegen een plas water na een flinke bui.
Leda: decklight voor vlonder en pad
De Leda is een RVS decklight van 1 W die je in een gat van 60 mm plaatst. Met 20 lumen omhoog is hij bedoeld als lichtpunt, niet om een pad fel te verlichten. IP67 maakt hem geschikt voor een terras of tuinpad.
Columba: wandlamp met filamentgloed
De Columba is een zwarte aluminium wandlamp met een filament-LED van 2000 K. Hij geeft 98 lumen rondom bij 4 W: geen werklicht, maar een warme gloed naast een deur of aan de schutting. IP44.
Reno: staande lamp voor pad en oprit
De Reno is een zwarte aluminium staande lamp van 62 cm hoog. Met 6 W en 487 lumen is het de felste lamp in dit rijtje, en het licht valt naar beneden op het pad. IP65 maakt hem geschikt voor een plek in de volle regen.
Partylights Filament: lichtsnoer boven het terras
Een lichtsnoer met tien filamentlampen in extra warm wit (2200 K). Het snoer werkt op het 12V-systeem en verbruikt 8 W, dus reken het mee bij je transformator. IP44.
Ook het bekijken waard:
Palm: wandlamp, licht omlaag
Bekijk lamp →
Dax: staande lamp 78 cm
Bekijk lamp →
Linea: 100 LED's, 2500 K
Bekijk snoer →Zo kies je snel
- Kies eerst het systeem: 12V voor zelf aanleggen, 230V via een installateur, solar voor losse puntjes
- Bepaal per plek wat je wilt zien en kies daar de lampsoort bij
- IP44 boven de grond, IP67 in de grond, IP68 bij water
- Eén lichtkleur per zichtlijn, warm wit rond 3000 K is de veilige keuze
- Vergelijk lumen, niet watt, en tel de watts op voor de transformator
Klein beginnen met een set
Wil je eerst proberen of tuinverlichting je bevalt? Een Garden Lights set bevat lampen, kabel en transformator in één doos. Je kunt later altijd uitbreiden.
Automatisch aan bij schemer
Een transformator heeft zelf geen tijdklok. Met de Timer + Dusk to Dawn Sensor gaat de verlichting vanzelf aan als het donker wordt.
Veelgemaakte fouten
Kiezen op watt
Bij LED zegt watt iets over het verbruik, niet over de hoeveelheid licht. Vergelijk lampen op lumen, en op de bundelhoek als het om spots gaat.
Lichtkleuren door elkaar
Een koel witte spot naast een warm witte wandlamp oogt rommelig. Houd één lichtkleur aan voor alles wat je in één blik ziet.
IP44 in de grond
Een lamp die ingegraven wordt of in een vlonder komt, staat soms in het water. Kies daar minimaal IP67.
De transformator vol belasten
Een transformator die op zijn maximum draait, heeft geen ruimte meer om uit te breiden. Reken met 75% en tel lichtsnoeren mee: die verbruiken vaak meer dan een spot.
Solar op een schaduwplek
Een solarlamp onder een boom of aan de noordkant krijgt te weinig zon om 's avonds lang te branden. Zet solar op een zonnige plek, of kies 12V.
Zoek je ook nog tuinmeubelen voor je verlichte terras? De keuzehulp helpt je in een paar stappen op weg.
Checklist voor je bestelt
- Kies het systeem: 12V, 230V of solar
- Zet op een schets welke plekken je wilt verlichten
- Kies per plek de lampsoort en de juiste IP-waarde
- Houd één lichtkleur aan, bijvoorbeeld 3000 K
- Vergelijk lumen en lichtrichting per lamp
- Tel alle watts op en kies de transformator met 75% als maximum
- Check of er een buitenstopcontact op een handige plek zit
Op zoek naar inspiratie voor waar je de lampen neerzet? In 10 tuinverlichting ideeën zie je hoe je spots, wandlampen en lichtsnoeren combineert.
Veelgestelde vragen
Heb ik een elektricien nodig voor tuinverlichting?
Voor een 12V-systeem niet. De transformator gaat met een stekker in een buitenstopcontact en zet de netspanning om naar 12 volt; kabel en lampen leg je zelf aan. Wil je vaste 230V-verlichting in de tuin, schakel dan een installateur in: die kabel moet dieper en beschermd de grond in en moet goed op de meterkast aangesloten zijn.
Welke IP-waarde heb ik nodig voor tuinverlichting?
Voor lampen boven de grond, zoals prikspots, wandlampen en staande lampen, is IP44 (spatwaterdicht) de basis. Lampen die in de grond of in een vlonder komen, zoals uplights en decklights, moeten minimaal IP67 hebben. Voor een plek waar de lamp langdurig onder water kan staan, zoals een vijver, kies je IP68.
Hoeveel Kelvin is warm wit licht?
Warm wit zit rond 2700 tot 3000 Kelvin. De meeste Garden Lights lampen geven 3000 K. Filamentlampen zoals de Columba (2000 K) en de Partylights Filament (2200 K) zijn nog warmer en geven een gloed als van een ouderwetse gloeilamp. Koel wit, zoals 6000 K, oogt strakker en kouder.
Hoeveel lumen heeft een tuinlamp nodig?
Dat hangt af van wat de lamp moet doen. Voor een oriëntatielichtje is weinig genoeg: de wandlamp Palm geeft 10 lumen en de decklight Leda 20 lumen. Wil je een boom of een pad echt uitlichten, kijk dan naar lampen met een paar honderd lumen, zoals de spot Corvus (385 lumen) of de staande lamp Reno (487 lumen).
Is solar tuinverlichting een goed alternatief?
Solarlampen zijn handig op plekken zonder stroom en je hoeft niets aan te leggen. Ze laden overdag op via een klein zonnepaneel, dus in de donkere maanden en op een schaduwrijke plek geven ze minder of korter licht. Voor sfeerpuntjes werkt solar prima; voor vaste verlichting die je elke avond wilt hebben, is een 12V-systeem betrouwbaarder.
Hoe bereken ik welke transformator ik nodig heb?
Tel het vermogen in watt van alle lampen op en belast de transformator met maximaal 75% van zijn vermogen. Deel je totaal dus door 0,75 om het minimale transformatorvermogen te vinden. De Garden Lights Transformator 60W is volgens de productinformatie bedoeld voor maximaal 45 W aan lampen, de 150W voor maximaal 112,5 W.
