Het laatste blad is geblazen, de heg is gesnoeid en het gras groeit nauwelijks nog. Tijd om je tuingereedschap op te bergen. Maar gooi het niet zomaar in de schuur: vorst, vocht en vuil doen in een paar maanden meer schade dan een heel seizoen werken. Een accu die bevriest, een slang die scheurt of een snoeischaar die roest, het is allemaal te voorkomen. In dit stappenplan lees je hoe je tuingereedschap winterklaar maakt: accu's, messen, de grasmaaier, slangen en de buitenkraan.
In het kort: berg accu's droog en vorstvrij op, niet vol en niet leeg. Maak messen en scharen schoon, slijp ze en olie ze in. Maak de grasmaaier schoon en controleer het mes. Laat slangen, haspels en de buitenkraan helemaal leeglopen en bewaar kleine onderdelen binnen.
Test: hoe winterklaar is jouw gereedschap?
Hoe staat jouw schuur ervoor? Beantwoord vier vragen en zie waar je deze week het best mee begint.
Hoe winterklaar is jouw tuingereedschap?
Waar liggen je accu's nu?
- Binnen, droog en vorstvrij
- In de schuur of garage, die soms koud wordt
- Nog in de machines, waar ik ze na de laatste keer liet
Hoe zien je scharen en messen eruit?
- Schoon, scherp en licht ingeolied
- Redelijk, maar er zit nog wat sap en vuil op
- Plakkerig, bot of met roestplekjes
Wat is er met je tuinslang gebeurd?
- Leeggelopen en binnen opgeborgen
- Opgerold, maar er zit nog water in
- Ligt nog aan de buitenkraan
En de grasmaaier?
- Schoongemaakt, mes gecontroleerd
- Laatste keer gemaaid, nog niet schoongemaakt
- Staat nog buiten of onder een zeil
Je bent goed op weg. Loop de afvinklijst onderaan nog even na en kijk in de winter af en toe naar de lading van je accu's.
Half klaar. De basis is er, maar vocht en vorst kunnen nog schade doen. Begin met de slangen en de accu's; dat is het meest gevoelig voor vorst.
Werk aan de winkel, maar het is in één middag te doen. Begin vandaag met de buitenkraan en de slang, en haal de accu's naar binnen.
Overzicht: wat doe je met welk gereedschap?
Niet alles hoeft naar binnen. Dit overzicht laat zien wat elk stuk gereedschap nodig heeft en waar je het het best bewaart.
| Gereedschap | Wat je doet | Waar bewaren |
|---|---|---|
| Accu's en laders | Uit de machine, deels geladen | Binnen, droog en vorstvrij |
| Accumachines | Schoonmaken, accu eruit | Droog, schuur of berging |
| Snoeischaren, heggenscharen | Schoonmaken, slijpen, oliën | Droog, liefst hangend |
| Grasmaaier | Onderkant schoon, mes controleren | Droog, niet onder een zeil buiten |
| Tuinslang en haspel | Helemaal leeg laten lopen | Vorstvrij |
| Spuitpistolen, koppelstukken, timers | Leeg, batterij uit de timer | Binnen |
| Hogedrukreiniger | Water eruit, slang leeg | Vorstvrij |
| Schoppen, harken, schoffels | Aarde eraf, staal licht oliën | Droog, hangend |
Wat je in november schoonmaakt, hoef je in maart niet te repareren. Een uurtje werk nu scheelt in het voorjaar een nieuwe slang, een nieuwe accu of een roestige schaar.
Accu's opbergen: zo blijven ze goed
De accu is vaak het duurste onderdeel van je accugereedschap, en hij is gevoelig voor kou en voor diep ontladen. De meeste tuinmachines werken met lithium-ion-accu's. Daar let je op:
- Vorstvrij en droog. Haal de accu's uit de machines en uit een koude schuur of garage. Een plank in de bijkeuken of de berging in huis is prima, niet naast de verwarming en niet in de volle zon.
- Niet leeg, niet vol. Veel fabrikanten adviseren om een accu ongeveer half geladen op te bergen. Een accu die maandenlang helemaal leeg ligt, kan schade oplopen. Kijk in de handleiding wat de fabrikant van jouw systeem adviseert.
- Af en toe controleren. Kijk midden in de winter even naar het laadlampje en laad bij als hij bijna leeg is.
- Koude accu niet meteen laden. Komt een accu uit de kou, laat hem dan eerst op kamertemperatuur komen voordat je hem in de lader zet.
- Contacten schoon. Veeg stof en vuil van de contacten van accu en machine met een droge doek.
Heb je accu's van verschillende merken of systemen? Dan is dit een goed moment om te kijken of je volgend jaar op één systeem verder wilt. Lees één accu voor al je tuinmachines: welk accusysteem kies je?
Label je accu's
Plak een stukje tape met de maand op elke accu als je hem oplaadt voor de winter. Zo zie je in februari in één oogopslag welke accu het langst niet geladen is.
Messen en scharen: schoonmaken, slijpen, oliën
Plantensap, hars en vocht maken messen plakkerig en laten ze roesten. Een schone, scherpe schaar knipt bovendien gladder, en een gladde snoeiwond is beter voor je planten.
Borstel aarde en bladresten weg. Plantensap en hars krijg je los met warm water en een beetje afwasmiddel, of met een doekje met wat spiritus. Bij een elektrische heggenschaar haal je eerst de accu eruit of de stekker uit het stopcontact.
Droog de messen helemaal af. Vocht dat in het scharnier blijft zitten, is het begin van roest.
Kleine roestplekjes haal je weg met fijn schuurpapier of een schuursponsje. Werk rustig en niet over de snijkant zelf.
Slijp de snijkant met een wetsteen of diamantvijl, in de hoek die er al op zit. Bij snoeischaren slijp je alleen de schuine kant. Twijfel je bij een heggenschaar of grasmaaiermes, laat het dan doen.
Wrijf een dun laagje zuurvrije olie op de messen en doe een paar druppels bij het scharnier en de veer. Knip een paar keer open en dicht en veeg het teveel weg.
Een goede snoeischaar gaat jaren mee als je hem zo onderhoudt. Bij sommige merken kun je onderdelen zoals het mes of de veer los vervangen, zodat je niet de hele schaar hoeft te vervangen. Alle scharen en zagen vind je bij snoeigereedschap, onder meer van Felco en Fiskars.
Handgereedschap zoals schoppen, harken en schoffels krijgt dezelfde behandeling in het klein: aarde eraf, laten drogen en het staal licht invetten met een olieachtig doekje. Houten stelen kun je met wat lijnolie behandelen, zodat ze niet uitdrogen en splinteren.
De grasmaaier winterklaar maken
De grasmaaier heeft het hele seizoen hard gewerkt. Met deze stappen staat hij in het voorjaar meteen klaar:
- Eerst veilig. Accu eruit, stekker uit het stopcontact of, bij een benzinemaaier, de bougiekap los. Pas dan ga je met je handen bij het mes.
- Onderkant schoon. Kantel de maaier zoals de handleiding aangeeft en schraap het aangekoekte gras weg met een borstel of houten spatel. Spuit geen water op de motor of de elektronica.
- Mes controleren. Een bot of beschadigd mes rafelt het gras. Laat het slijpen of vervang het door een origineel mes.
- Opvangbak. Maak de opvangbak of -zak leeg en schoon, en laat hem drogen voordat je hem opbergt.
- Benzinemaaier. Volg de handleiding voor de brandstof en de olie: sommige fabrikanten adviseren de tank leeg te laten draaien, andere een volle tank met geschikte brandstof. Het olie verversen doe je vaak aan het eind van het seizoen.
- Robotmaaier. Veel fabrikanten adviseren de robot in de winter schoon, opgeladen en vorstvrij binnen te bewaren. Kijk in de handleiding wat er met het laadstation moet gebeuren.
Alle maaiers, van handmaaier tot robot, vergelijk je bij grasmaaiers.
Slangen, haspels en de buitenkraan
Water zet uit als het bevriest. Water dat in een slang, koppelstuk, spuitpistool of kraan achterblijft, kan daardoor scheurtjes geven die je pas in het voorjaar ontdekt, als het lekt.
| Onderdeel | Wat je doet |
|---|---|
| Buitenkraan | Binnen de stopkraan dicht, buitenkraan open en leeg laten lopen |
| Tuinslang | Loskoppelen, helemaal laten leeglopen, opgerold vorstvrij bewaren |
| Slanghaspel of wandslangenbox | Slang leeg laten lopen; kan hij niet naar binnen, slang loskoppelen |
| Spuitpistool, broes, koppelstukken | Leeg laten lopen en binnen bewaren |
| Watertimer of beregeningscomputer | Naar binnen, batterij eruit |
| Regenton | Deels leeg laten lopen of de kraan openzetten |
| Hogedrukreiniger | Water uit pomp en slang, vorstvrij bewaren |
Een slang leeg krijgen gaat het makkelijkst op een helling: leg hem uitgerold op het gazon of de oprit en loop hem vanaf het hoogste punt af naar het laagste. Rol hem daarna op. Een slang die op een haspel of in een wandslangenbox zit, laat je eerst uitlopen en rol je daarna weer op.
Is je slang aan vervanging toe, of zoek je een haspel die beter bij je tuin past? Waar je op let bij de lengte, de diameter en de kwaliteit, lees je in tuinslang en slanghaspel kiezen.
Vorstvrije buitenkraan
Heb je een vorstvrije buitenkraan, volg dan de instructies van de fabrikant. Ook dan haal je slangen, koppelstukken en een watertimer eraf, anders blijft er toch water in de kraan staan.
Een nieuwe slang, haspel of sproeier nodig voor volgend jaar? Bij bewatering vergelijk je slangen, haspels en sproeiers van onder meer Gardena, Hozelock en Kärcher. Ook je hogedrukreiniger hoort in de winter vorstvrij te staan.
Stappenplan voor één middag
In deze volgorde ben je in één middag klaar, en doe je het belangrijkste eerst:
Begin bij de buitenkraan, de slangen, haspels, sproeiers en de hogedrukreiniger. Vorst kan elk moment komen, en dit is het meest gevoelig.
Haal alle accu's uit de machines, laad ze deels op en leg ze binnen op een droge plek, samen met de laders.
Grasmaaier, trimmer, heggenschaar en bladblazer: accu eruit, vuil en gras eraf, messen controleren.
Schoonmaken, drogen, eventueel slijpen en licht oliën.
Hang het gereedschap droog op en schrijf op wat versleten of kapot is. Dan weet je in het voorjaar wat je moet vervangen.
Combineer het met je tuinmeubelen
Ben je toch bezig? Pak dan meteen je tuinmeubelen en kussens mee. Lees tuinmeubelen winterklaar maken en tuinkussens opbergen.
Handig voor het opbergen: vijf voorbeelden
Je hoeft niets nieuws te kopen om je gereedschap winterklaar te maken. Maar is je slang aan vervanging toe, of zoek je een schaar die jaren meegaat, dan zijn dit vijf leverbare voorbeelden. De specs komen uit de titel en de productinformatie; de actuele prijs en winkel zie je op de kaarten.
| Product | Waarvoor | Kenmerk |
|---|---|---|
| Gardena RollUp M/L | Slang netjes aan de muur | 25 m, 13 mm |
| Hozelock Fast Reel | Wandslangbox | 30 m |
| Kärcher HBX 4.15 | Automatische slanghaspel | Incl. 15 m slang |
| Felco 2 | Snoeischaar | Knipt tot 25 mm |
| Gardena Premium | Spuitpistool van metaal | Reinigen en sproeien |
Gardena RollUp M/L: slang op een vaste plek
Een wandslangenbox met 25 meter slang van 13 mm. De slang rolt op in de box, zodat hij niet op de grond ligt. Voor de winter laat je de slang eerst leeglopen.
RollUp M/L wandslangenbox 25 m
Hozelock Fast Reel: 30 meter aan de muur
Een wandslangbox van Hozelock voor 30 meter slang. Handig als je kraan wat verder van de tuin af zit.
Fast Reel wandslangbox 30 m
Kärcher HBX 4.15: rolt zelf op
Een automatische slanghaspel met 15 meter tuinslang. Na gebruik rolt de slang vanzelf op, zodat je hem niet slordig laat liggen.
HBX 4.15 automatische slanghaspel
Felco 2: een snoeischaar voor jaren
Een klassieke snoeischaar voor rechtshandigen die takken tot 25 mm knipt. Met schoonmaken, slijpen en een druppel olie per winter blijft hij lang mooi knippen.
Gardena Premium reinigingssproeier: van metaal
Een spuitpistool van metaal om te sproeien en schoon te spuiten. Ook een stevig pistool laat je in de winter leeglopen en bewaar je binnen. Een eenvoudiger model is het Gardena Classic reinigingspistool.
Premium reinigingssproeier metaal
Ook het bekijken waard:
Felco 20 takkenschaar
Bekijk schaar →
Fiskars bladhark 51 cm
Bekijk hark →
Gardena Classic pistool
Bekijk pistool →Het belangrijkste in vijf punten
- Water uit slangen, haspels, kranen en de hogedrukreiniger
- Accu's binnen, droog, vorstvrij en deels geladen
- Messen schoon, droog, scherp en licht geolied
- Grasmaaier schoon en het mes gecontroleerd
- Alles droog opbergen, liefst hangend
Veelgemaakte fouten
Accu's in de vrieskou laten liggen
Een accu die de hele winter in een koude schuur of in de machine blijft zitten, kan capaciteit verliezen. Haal hem naar binnen.
Een lege accu opbergen
Een accu die maanden helemaal leeg ligt, kan zo diep ontladen dat hij niet meer goed laadt. Berg hem deels geladen op en kijk er af en toe naar.
Water in de slang laten staan
Een opgerolde slang lijkt leeg, maar er blijft vaak water in staan. Bij vorst kan dat de slang of de koppelstukken laten scheuren.
De buitenkraan vergeten
Ook als de slang eraf is, kan er water in de kraan en de leiding staan. Sluit binnen de stopkraan af en laat de buitenkraan leeglopen.
De grasmaaier vies wegzetten
Nat, aangekoekt gras onder de maaier houdt vocht vast. Dat geeft roest en een maaier die in het voorjaar stroef loopt.
Afvinklijst: je gereedschap winterklaar
- Buitenkraan binnen afgesloten en leeg laten lopen
- Slangen leeggelopen en vorstvrij opgeborgen
- Spuitpistolen, koppelstukken en watertimer binnen
- Hogedrukreiniger leeg en vorstvrij
- Accu's uit de machines, deels geladen, binnen bewaard
- Grasmaaier schoon, mes gecontroleerd
- Scharen en messen schoon, geslepen en geolied
- Handgereedschap schoon en droog opgehangen
- Lijstje gemaakt van wat in het voorjaar vervangen moet
Zit je gereedschap in de winterstand? Dan begin je in het voorjaar met een voorsprong. Lees dan tuin lenteklaar maken. En voor het laatste blad van het seizoen: bladblazer kopen: accu, snoer of benzine?
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn accu in de winter in de schuur laten liggen?
Liever niet als het daar kan vriezen. Lithium-ion-accu's bewaar je het best droog en vorstvrij, bijvoorbeeld in de bijkeuken of de berging in huis, niet naast de verwarming of in de volle zon. Veel fabrikanten adviseren om de accu niet helemaal leeg en niet helemaal vol op te bergen; volg het advies in de handleiding.
Moet ik mijn tuinslang binnen opbergen?
Het is verstandig. Laat de slang helemaal leeglopen, rol hem op en bewaar hem vorstvrij. Water dat in een slang, koppelstuk of spuitpistool achterblijft, zet uit als het bevriest en kan scheurtjes geven. Een slanghaspel of wandslangenbox maak je ook leeg; kan hij niet naar binnen, koppel de slang dan los en laat alles goed uitlekken.
Hoe maak ik een buitenkraan vorstvrij?
Sluit de stopkraan van de buitenkraan binnen af, open daarna de buitenkraan en laat het water eruit lopen. Laat de buitenkraan open staan tot het voorjaar en haal koppelstukken en een watertimer eraf. Heb je een vorstvrije buitenkraan, volg dan de instructies van de fabrikant. Twijfel je over je leidingen, vraag dan een installateur.
Wat doe ik met mijn grasmaaier in de winter?
Haal de accu eruit, de stekker uit het stopcontact of de bougiekap los bij een benzinemaaier. Maak de onderkant schoon, controleer het mes en laat het slijpen of vervangen als het bot of beschadigd is. Bij een benzinemaaier volg je de handleiding voor de brandstof en de olie. Berg de maaier droog op.
Waarmee olie ik snoeischaren en heggenscharen in?
Gebruik een dun, zuurvrij olietje, zoals naaimachineolie of een onderhoudsolie of -spray voor gereedschap. Maak de messen eerst schoon en droog, en wrijf daarna een dun laagje olie op de messen en een paar druppels bij het scharnier. Veeg overtollige olie weg.
