De herfst hoeft niet het einde van het buitenseizoen te zijn. De zon staat laag, de bladeren kleuren en de avonden worden vroeg donker, maar met een paar slimme keuzes wordt je tuin juist dan een plek waar je graag zit. Met een kop thee onder een plaid, een lichtsnoer boven het terras en een kleed onder je voeten. In dit artikel vind je tien tips en ideeën om je tuin gezellig te maken in de herfst, van warm licht en kussens in herfsttinten tot planten in potten en meubels die het natte seizoen goed doorkomen.
In het kort: kies één beschutte zitplek uit de wind, zet daar warm wit licht neer en maak het zacht met een buitenkleed, kussens in herfsttinten en een plaid. Zet herfstplanten in potten rond de zithoek en berg kussens na gebruik droog op. Zo blijft je tuin tot de eerste vorst bruikbaar.
De 10 tips in één oogopslag
Je hoeft niet alles tegelijk te doen. De eerste vier tips maken het meeste verschil: een droge, beschutte plek met licht en een kleed. De rest maakt het af.
| Tip | Wat je doet | Moeite |
|---|---|---|
| 1. Opruimen | Blad weg, terras droog | Een middag |
| 2. Beschutte plek | Zithoek uit de wind | Verschuiven |
| 3. Warm licht | Snoer, wandlamp, padlicht | Een weekend |
| 4. Buitenkleed | Kleed onder de zithoek | Klein |
| 5. Kussens | Warme tinten toevoegen | Klein |
| 6. Plaids | Mand bij de achterdeur | Klein |
| 7. Herfstplanten | Potten bij de zithoek | Een middag |
| 8. Oogst en blad | Pompoen, takken, bessen | Klein |
| 9. Buiten eten | Tafel dekken, vroeg beginnen | Klein |
| 10. Herfstklaar | Kussens droog opbergen | Elke keer |
1. Ruim op en houd het terras droog
Een gezellige herfsttuin begint met een opgeruimde basis. Natte bladeren op tegels en vlonders zijn glad en houden vocht vast. Daar groeit sneller groene aanslag en onder een laag blad krijgen tuinmeubelen vochtplekken. Veeg het terras en de looproutes daarom regelmatig schoon, ook tussen en onder je meubels.
Blad hoef je niet allemaal weg te gooien. Onder heesters en in de borders mag het blijven liggen: het beschermt de bodem en wordt vanzelf weer aarde. Zo houd je het terras schoon en de border levend. Is je terras al groen uitgeslagen, lees dan hoe je groene aanslag van je terras verwijdert.
Haal ook uitgebloeide zomerplanten uit potten en bakken. Dan heb je ruimte voor de herfstplanten uit tip 7.
2. Kies één beschutte herfstplek
In de zomer zoek je schaduw, in de herfst juist het laatste zonnetje en een plek uit de wind. De zithoek die in juli perfect was, is in oktober vaak te koud. Kijk daarom eens opnieuw naar je tuin: waar valt 's middags nog zon, en waar staat het windstil?
Vaak is dat tegen de gevel, in een hoek tussen muur en schutting of onder een overkapping. Daar zit je beschut, blijft het droger en houdt de muur nog wat warmte vast. Schuif je loungestoelen of een paar tuinstoelen daarheen en maak dat je herfstplek. Eén goede plek is meer waard dan een hele tuin die half af is.
Waait het overal? Een windscherm kan een open terras al een stuk aangenamer maken. Wil je ook bij regen buiten zitten, lees dan het verschil tussen een veranda, overkapping en pergola.
3. Warm licht in plaats van één felle lamp
In de herfst is het rond etenstijd al donker. Licht bepaalt dan of je buiten blijft zitten of naar binnen gaat. Eén felle buitenlamp aan de gevel maakt het terras eerder kil dan gezellig. Werk liever met een paar kleinere lichtpunten met warm wit licht: een lichtsnoer boven de zithoek, een wandlamp bij de deur en wat licht langs het pad.
Hoe lager de kleurtemperatuur in Kelvin, hoe warmer en geler het licht. Voor een herfstsfeer kies je lampen rond de 2000 tot 3000 K. Hoe je licht in lagen opbouwt, lees je in sfeer maken met tuinverlichting. Hieronder drie lampen van Garden Lights die zich goed lenen voor een herfstplek. Ze werken op een 12V-systeem met een transformator; hoe je dat aanlegt, lees je in tuinverlichting installeren.
Een lichtsnoer boven de zithoek
Een snoer met filamentlampjes boven het terras of langs de schutting geeft direct die gloed van een terrasje in de stad. De Partylights Filament geeft extra warm wit licht van 2200 K en is IP44, dus gemaakt voor buiten.
Een wandlamp bij de achterdeur
Een wandlamp naast de deur of tegen de schutting zorgt dat je veilig naar buiten loopt en geeft de zithoek een warme achtergrond. De Columba is een aluminium wandlamp met een filament-led van 2000 K, het warmste licht van de drie.
Licht langs het pad
Op natte, donkere herfstavonden wil je zien waar je loopt, zeker op tegels met blad. Een staande lamp zoals de Dax schijnt naar voren op het pad of de border, met warm wit licht van 3000 K.
Sfeerverlichting
Bekijk sfeerverlichting →
Wandverlichting
Bekijk wandlampen →
Staande verlichting
Bekijk staande lampen →Kaarsen en windlichten
Echte kaarsen in een windlicht of lantaarn op tafel maken het helemaal af. Zet ze uit de wind en niet vlak bij kussens of een plaid, en blaas ze uit als je naar binnen gaat.
4. Een buitenkleed voor warme voeten
Koude voeten zijn de snelste reden om naar binnen te gaan. Tegels en beton voelen in de herfst koud aan, zeker na een regenbui. Een buitenkleed onder de zithoek maakt de plek direct warmer, letterlijk en qua uitstraling. Het voelt als een woonkamer in plaats van een terras.
Kies voor de herfst gerust een donkerder of warmere kleur: taupe, zand en aardetinten passen bij het seizoen en laten minder snel vuil zien. Welke maat je nodig hebt en hoe je het kleed onderhoudt, lees je uitgebreid in buitenkleed voor het terras. Twee kleden in herfsttinten:
Taipei buitenkleed Ø200 cm donker taupe
Tilo buitenkleed 160x230 cm oud zand
Een rond kleed past mooi onder een ronde bistrotafel of tussen twee loungestoelen; een rechthoekig kleed onder een loungebank of eettafel. Meer kleden vind je bij de buitenkleden.
Til het kleed op na regen
In de herfst droogt een terras langzaam. Til het kleed na een flinke bui op en laat het en de tegels eronder drogen, bijvoorbeeld over een stoel. Zo voorkom je vochtplekken en groene aanslag onder het kleed.
5. Kussens in herfsttinten
Met een paar sierkussens verander je een zomerse loungeset in een herfstplek. Wissel lichte, frisse kleuren in voor bordeauxrood, terracotta, okergeel of mosgroen. Combineer twee of drie tinten en houd de rest rustig, dan oogt het warm zonder druk te worden.
Let in de herfst extra op de stof. Een waterafstotend kussen kan een vochtige avond beter hebben, maar ook dat kussen berg je na gebruik droog op. Kussens zonder waterafstotende laag gaan altijd mee naar binnen.
| Kussen | Kleur en maat | Waterafstotend |
|---|---|---|
| Bordeaux canvas eco+ | Bordeaux, 50x50 cm | Ja |
| Terra canvas eco+ | Terracotta, 30x50 cm | Ja |
| Panama bordeaux | Bordeaux, 45x45 cm | Nee |
Sierkussen Bordeaux canvas eco+ 50x50 cm
Sierkussen Panama bordeaux 45x45 cm
Een langwerpig kussen van 30x50 cm is handig als lendekussen in een loungestoel; vierkante kussens stapel je in de hoek van de bank. Meer kleuren vind je bij de sierkussens.
Leg je herfstkussens niet in de ochtend al klaar. Neem ze mee naar buiten als je gaat zitten en neem ze weer mee naar binnen als je opstaat. Zo blijven ze droog en ruiken ze na een paar weken nog fris.
6. Plaids en een mand bij de deur
Een plaid over de leuning van een loungestoel is het herfstsymbool bij uitstek. Je slaat hem om je benen of schouders en blijft zo een uur langer zitten. Wol en fleece houden je het warmst; een plaid van binnen is prima, zolang hij na gebruik weer mee naar binnen gaat.
Maak het jezelf makkelijk: zet een mand met twee of drie plaids en de kussens vlak bij de achterdeur. Dan pak je alles in één keer mee als je naar buiten gaat, en ruim je het net zo snel weer op. Hoe minder gedoe, hoe vaker je buiten zit.
Warm van onder, dan pas van boven
Kou kruipt vooral van onderaf omhoog. Zit je op een dun kussen op een koude stoel, dan helpt een plaid om je schouders weinig. Begin met een dik zitkussen en een kleed onder je voeten, en sla daarna pas de plaid om.
7. Herfstplanten in potten
Een tuin zonder groen voelt in de herfst snel kaal. Met een paar potten vol herfstplanten rond de zithoek breng je kleur en leven terug, precies op de plek waar je zit. Zet ze in groepjes van verschillende hoogtes bij de stoelen of op de traptreden.
| Plant | Wat het doet | Tip |
|---|---|---|
| Siergras (Miscanthus, Pennisetum) | Pluimen en beweging | Laat staan tot het voorjaar |
| Heide | Kleur tot in de winter | Mooi in lage schalen |
| Skimmia | Groenblijvend, met bloemknoppen in de winter | Liefst in de halfschaduw |
| Herfstaster | Bloei in het najaar | Trekt late insecten |
| Winterviooltje | Bloemen bij koel weer | Ideaal voor kleine potten |
| Vuurdoorn, hulst | Bessen voor vogels | Tegen muur of schutting |
De herfst is bovendien een goed moment om te planten. De grond is nog niet koud en meestal vochtig genoeg, zodat nieuwe vaste planten en heesters wortel kunnen schieten voor de winter. Zo leg je nu al de basis voor het voorjaar.
Let op met terracotta en andere poreuze potten: die kunnen bij vorst barsten als ze vol water staan. Zet ze op potvoetjes zodat water weg kan en kijk voor de winter welke potten naar binnen moeten. Meer daarover lees je in tuinmeubelen winterklaar maken.
8. Oogst en bladeren als decoratie
De mooiste herfstdecoratie ligt gewoon in je tuin of op de markt. Een paar pompoenen op de traptrede, een schaal met kastanjes en dennenappels op tafel of een bos takken met bessen in een hoge pot: meer heb je niet nodig. Het kost weinig en past vanzelf bij het seizoen.
Leg de decoratie op een dienblad, dan zet je alles in één keer opzij als je de tafel nodig hebt. Pompoenen gaan op een droge plek langer mee dan op natte tegels; zet ze op een plank of blad. Voor decoratie die het hele jaar meegaat, met kleur, potten en een blikvanger, lees je tuindecoratie ideeën.
9. Buiten eten in de herfst
Een kom soep, een stoofpot of warme chocolademelk smaakt buiten net wat beter. Begin in de herfst wel wat vroeger: rond het middaguur of in de vroege middag is het vaak nog zonnig en relatief zacht. 's Avonds zit je beter in de beschutte hoek uit tip 2 dan aan een tafel midden in de tuin.
Dek de tafel met een tafelkleed in herfsttinten, zet een paar windlichten neer en houd kussens en plaids binnen handbereik. Op een tuinset met stoelen die al buiten staat, leg je zitkussens pas neer als je gaat eten. Zoek je een tuinset die het hele jaar buiten kan blijven, dan zijn aluminium en textileen weinig gevoelig voor vocht.
Warmer zitten zonder heater
Een terrasverwarming is niet nodig om buiten te kunnen eten. Beschutting, een kleed, dikke kussens en een plaid maken al veel verschil. Wil je toch een warmtebron, lees dan eerst terrasverwarming kopen voor de verschillen tussen infrarood, gas en een vuurkorf.
10. Maak je meubels herfstklaar
Herfstklaar is iets anders dan winterklaar. In de herfst gebruik je je tuinmeubelen nog, maar het is vochtiger en de nachten zijn koud. Aluminium, textileen en kunststof kunnen gewoon buiten blijven staan. Hout vraagt in deze tijd meer aandacht: veeg blad en water eraf, zodat het niet dagenlang nat blijft.
Het belangrijkste is wat er met je kussens gebeurt. Laat ze niet buiten liggen, ook niet onder een overkapping, want in de herfst drogen ze slecht. Berg ze na gebruik op in huis, in de schuur of in een kussenbox vlak bij het terras. Meer opties lees je in tuinkussens opbergen.
Primo kussenbox 490L
Een kussenbox is handig voor dagelijks gebruik in de herfst: kussens erin als je opstaat, eruit als je gaat zitten. Hij is niet waterdicht, dus leg er alleen droge kussens in en zet hem niet in een plas. Voor de winter bewaar je kussens liever binnen.
AeroCover kussentas 125x32xH50
Berg je kussens in de schuur of op zolder op, dan houdt een ademende kussentas stof en vuil weg. Deze AeroCover-tas is bedoeld voor binnengebruik. Meubels die je deze herfst niet meer gebruikt, kun je alvast onder een beschermhoes zetten. Hoe je verder kiest tussen binnen, een hoes of buiten laten staan, lees je in tuinmeubelen in de winter.
Je herfstplek in 4 stappen
Loop op een middag door de tuin en zoek de plek met de meeste zon en de minste wind. Vaak is dat tegen de gevel of onder een overkapping.
Veeg blad weg, haal uitgebloeide planten uit de potten en zet de meubels zo neer dat water kan weglopen.
Hang een lichtsnoer of wandlamp, leg een buitenkleed neer en zet een mand met kussens en plaids bij de achterdeur.
Zet een paar potten met herfstplanten rond de zithoek en leg wat oogst uit de tuin op tafel. Klaar.
Wat je nodig hebt voor een warme herfstplek
- Een plek uit de wind, liefst met middagzon
- Warm wit licht tussen 2000 en 3000 K
- Een buitenkleed onder de zithoek
- Dikke zitkussens en een paar sierkussens in warme tinten
- Twee of drie plaids binnen handbereik
- Een droge plek om kussens op te bergen
Veelgemaakte fouten
Kussens buiten laten liggen
Herfstvocht trekt in de vulling, ook onder een overkapping. Na een paar dagen ruiken kussens muf en krijgt schimmel een kans. Neem ze na elk gebruik mee naar binnen of leg ze droog in een kussenbox.
De zomerplek aanhouden
De zithoek in de schaduw van de boom was in augustus ideaal, maar is in oktober koud en nat. Verhuis je herfstplek naar de zon en uit de wind.
Eén felle lamp aan de gevel
Fel, wit licht maakt het terras kil en verblindt. Kies een paar kleinere lichtpunten met warm wit licht, op verschillende hoogtes.
Een kleed op een nat terras laten liggen
Onder een kleed dat nooit wordt opgetild, blijft het wekenlang vochtig. Til het na regen op en laat alles drogen.
Te laat aan de winter denken
Een nachtvorst komt soms eerder dan je verwacht. Weet al in de herfst waar je meubels, potten en kussens straks heen gaan, dan ben je snel klaar als het moet.
Afvinklijst voor je herfsttuin
- Terras en paden vrij van natte bladeren
- Eén zitplek uit de wind gekozen
- Warm wit licht boven of naast de zithoek
- Buitenkleed onder de stoelen of de bank
- Kussens en plaids in een mand bij de deur
- Potten met herfstplanten rond de zithoek
- Droge opbergplek voor kussens geregeld
- Plan klaar voor de eerste vorst, zie winterklaar maken
Moet je voor je herfstplek ook nog een loungeset of tuinset kiezen? De keuzehulp helpt je in een paar vragen naar meubels die bij je tuin passen. Of bekijk direct de loungesets.
Veelgestelde vragen
Hoe maak je je tuin gezellig in de herfst?
Begin met één beschutte zitplek uit de wind. Zet daar warm wit licht neer, leg een buitenkleed onder je voeten en voeg kussens in warme tinten en een plaid toe. Een paar potten met herfstplanten en wat oogst uit de tuin maken het af. Met die vijf dingen zit je ook in oktober en november nog graag buiten.
Welke planten zijn mooi in de herfsttuin?
Siergrassen zoals Miscanthus en Pennisetum hebben in de herfst hun pluimen. Heide, skimmia, herfstasters en winterviooltjes geven kleur in potten. Bessendragende heesters zoals vuurdoorn en hulst zijn mooi en geven vogels voedsel in herfst en winter. De herfst is ook een goed moment om nieuwe vaste planten en heesters te planten.
Kunnen tuinkussens in de herfst buiten blijven liggen?
Liever niet. In de herfst is het vochtig en drogen kussens slecht, ook als ze waterafstotend zijn. Leg ze alleen buiten als je er zit en berg ze daarna droog op, binnen of in een kussenbox. Kussens zonder waterafstotende laag gaan altijd mee naar binnen.
Kan een buitenkleed in de herfst op het terras blijven liggen?
Dat kan als het een kleed voor buiten is, maar til het na regen op en laat het en de ondergrond drogen. Een kleed dat wekenlang plat op natte tegels ligt, houdt vocht vast. Gebruik je het terras een tijd niet, rol het kleed dan droog op en berg het binnen op.
Hoe zit je warm buiten zonder terrasverwarming?
Zoek een plek uit de wind, het liefst tegen een muur of onder een overkapping. Leg een kleed onder je voeten, gebruik dikke kussens en een plaid, en drink iets warms. Ook warm wit licht maakt een plek gevoelsmatig warmer. Meer over warmtebronnen lees je in onze gids over terrasverwarming.
Wanneer berg je tuinmeubelen op in de herfst?
Dat hoeft niet direct. Meubels van aluminium, textileen en kunststof kunnen de hele herfst buiten blijven en gebruikt worden. Kussens en losse textiel berg je na elk gebruik droog op. Pas als de eerste nachtvorst eraan komt, maak je de rest winterklaar of zet je een hoes over de meubels die je niet meer gebruikt.
