Een kat die in je borders graaft, in de zandbak poept of zich elke middag op je loungekussens oprolt: het is een van de meest gestelde tuinvragen. Katten zijn vaak charmante bezoekers, maar je wilt wel een schone tuin. Het goede nieuws: je hebt geen gif of harde middelen nodig. Met een paar slimme aanpassingen maak je je tuin voor katten een stuk minder interessant. In dit artikel lees je waarom katten juist naar jouw tuin komen, welke diervriendelijke methodes er zijn, wat je beter niet doet en hoe je je tuinmeubelen en kussens katvrij houdt.
In het kort: zoek eerst uit waarom de kat komt: om te graven, te liggen of te markeren. Dek kale aarde af of plant hem dicht, sluit de zandbak af en berg kussens op in een kussenbox of kussentas. Gebruik op vaste plekken een schrikmiddel zoals een sproeier met bewegingsmelder. Geen enkele methode werkt bij elke kat, dus combineer en heb geduld.
Waarom komen katten in jouw tuin?
Wie katten wil weren, moet eerst weten wat ze zoeken. Een kat komt zelden zomaar: je tuin biedt iets wat hij elders niet zo makkelijk vindt. Meestal is het een van deze vier dingen.
- Losse grond om te graven: katten begraven hun behoefte het liefst in zachte, losse aarde of zand. Een pas gespitte border, een moestuinbak of een open zandbak is voor een kat een ideale kattenbak.
- Een warme, zachte ligplek: een zonnig terras met kussens op de loungeset is een uitnodiging om te slapen. Ook een dichte hoes die warm wordt in de zon trekt soms katten.
- Territorium: katten markeren hun gebied met geur, door te sproeien of te krabben. Heeft een kat eenmaal een plek gemarkeerd, dan komen hij en andere katten er vaker terug.
- Eten en jagen: etensresten, een open vuilnisbak of een voederplek waar vogels op afkomen maken je tuin extra interessant.
Kijk dus eerst goed: waar zie je sporen, en op welk moment komt de kat? Dat bepaalt welke aanpak het meeste oplevert.
10 diervriendelijke methodes op een rij
Hieronder staan de bekendste diervriendelijke methodes. Eerlijk is eerlijk: de werking verschilt per kat en per tuin. Wat bij de ene kat direct helpt, laat de andere koud. Daarom werkt een combinatie van een paar methodes meestal beter dan één middel.
| Methode | Hoe | Let op |
|---|---|---|
| 1. Kale aarde afdekken | Gaas of takjes op de border | Planten groeien erdoorheen |
| 2. Grove bodembedekking | Grove schors of kiezels | Fijn grind nodigt juist uit |
| 3. Dicht beplanten | Bodembedekkers, geen kale plekken | Duurt een seizoen |
| 4. Geurplanten | Verjaagplant, lavendel, rozemarijn | Effect is beperkt en wisselend |
| 5. Citrusschillen | Rond de vaste plekken leggen | Na regen vervangen |
| 6. Sproeier met bewegingsmelder | Op de vaste route richten | Raakt ook jou en de buren |
| 7. Ultrasone verjager | Op de vaste plek richten | Werkt niet bij elke kat |
| 8. Afdekken en opbergen | Zandbak dicht, kussens weg | Elke dag volhouden |
| 9. Een eigen hoekje | Zandplek ver van je terras | Alleen als je dat wilt |
| 10. Praten met de eigenaar | Samen een oplossing zoeken | Blijf vriendelijk |
Bodem en planten: de basis
Het meeste effect haal je vaak met de bodem. Katten graven graag in losse, kale aarde. Haal je die weg, dan verdwijnt de belangrijkste reden om te komen.
- Gaas of takjes: leg plat kippengaas of kunststof gaas op de aarde tussen je planten, of steek een flink aantal dunne takjes rechtop in de grond. Een kat kan er dan niet lekker graven, en je planten groeien er gewoon doorheen.
- Grove bodembedekking: grove boomschors, dennenappels of grote kiezels lopen en graven minder prettig. Fijn grind en zand werken vaak averechts: dat lijkt voor een kat op kattenbakkorrels.
- Dicht beplanten: kies bodembedekkers of plant je border voller, zodat er geen kale plekken overblijven. Dat kost een seizoen geduld, maar is op de lange duur de rustigste oplossing.
- Plantenbakken en moestuinbakken: leg gaas over de aarde tot de plantjes groot genoeg zijn, of leg een laag grove schors op de bovenkant.
Over geurplanten lees je veel. De verjaagplant (Plectranthus caninus), lavendel en rozemarijn worden het vaakst genoemd. Ze passen mooi in een border of pot bij het terras, maar verwacht er geen wonderen van: het effect verschilt per kat en reikt meestal niet verder dan de plant zelf. Zie ze als een aanvulling, niet als de oplossing.
Een kat zoekt een plek om te graven, niet per se jouw tuin. Maak het graven lastig en houd ergens anders een zandhoekje vrij, en de kat kiest vaak vanzelf voor die andere plek.
Geuren en schrikmiddelen
Komt de kat steeds op dezelfde plekken, dan kun je daar gericht iets aan doen. Ook hier geldt: probeer het een paar weken en kijk wat werkt.
Sproeier met bewegingsmelder
Een tuinsproeier met bewegingsmelder bij Amazon geeft een korte straal water zodra er iets langsloopt. Katten houden niet van water en leren de plek vaak snel te mijden, zonder dat ze iets overkomt. Je hebt wel een tuinslang en een buitenkraan nodig, en in de winter zet je hem uit vanwege de vorst. Richt hem zo dat hij niet op het pad of bij de buren sproeit.
Ultrasone kattenverjager
Deze apparaten geven bij beweging een hoge toon die voor de meeste volwassenen niet te horen is. De ervaringen zijn wisselend: sommige katten blijven weg, andere wennen eraan. Honden en andere dieren kunnen het geluid ook horen, dus overleg met de buren als zij een hond hebben.
Citrusschillen
Veel katten houden niet van de geur van citrus. Sinaasappel- of citroenschillen rond een vaste graafplek zijn gratis en onschuldig, maar de geur verdwijnt snel na regen. Vervang ze dus regelmatig. Gebruik geen geconcentreerde etherische oliën: die kunnen schadelijk zijn voor katten.
Een kat die al ergens heeft gemarkeerd, komt terug zolang de geur blijft hangen. Spoel zo'n plek goed met water en gebruik daarna een enzymreiniger. Die breekt de geurstoffen af, waar een gewoon sopje de geur vaak alleen maskeert.
Zo pak je het aan in 5 stappen
Wil je niet alles tegelijk proberen? Volg dan dit stappenplan. Begin met de dingen die de tuin minder aantrekkelijk maken en voeg pas daarna schrikmiddelen toe.
Noteer een week lang waar je sporen ziet en wanneer de kat komt. Graaft hij in de border, ligt hij op de kussens of markeert hij bij de deur? Elk probleem vraagt een andere aanpak.
Sluit de zandbak af met een deksel of kleed, berg kussens op, doe de vuilnisbak dicht en ruim etensresten op. Hang een vogelvoederplek hoog en vrij, zodat een kat er niet ongezien bij kan.
Dek kale aarde af met gaas, takjes of grove schors, of plant de border voller. Doe dit vooral op de plekken uit stap 1.
Komt de kat nog steeds op dezelfde plek, richt daar dan een sproeier met bewegingsmelder of een ultrasone verjager op. Maak gemarkeerde plekken schoon met een enzymreiniger.
Wil je de kat niet helemaal weren, houd dan een zandhoekje vrij ver van je terras en moestuin. Weet je van wie de kat is, vertel de eigenaar dan vriendelijk wat er speelt. Vaak denken buren graag mee.
Tuinmeubelen en kussens katvrij houden
Een zonnige loungeset met zachte kussens is voor een kat een droomplek. Haren, pootafdrukken en soms een plasje zijn het gevolg. De simpelste oplossing: laat kussens niet buiten liggen als je ze niet gebruikt. Dat is sowieso beter voor de kussens, want de hoezen zijn meestal waterafstotend en niet waterdicht.
- Kussenbox: met de deksel dicht kan een kat er niet bij. Zet hem op een droge plek, zodat de kussens niet vochtig worden.
- Kussentas met rits: licht en makkelijk mee te nemen naar de schuur of zolder, en dicht met een ritssluiting.
- Beschermhoes over de hele set: een hoes over een bank of loungeset houdt haren en pootjes van frame en zitting. Kies een hoes die goed aansluit en zet hem vast.
- Krabben: katten krabben soms aan rope, wicker of houten poten. Een hoes helpt, net als een eigen krabplek elders in de tuin, bijvoorbeeld een oude boomstronk.
Hieronder vind je een paar opbergboxen en kussentassen uit het aanbod. De actuele prijzen zie je op de kaarten.
Primo kussenbox 490L
Waarom: een ruime kussenbox van kunststof met een deksel. Kussens liggen droog en buiten bereik van katten, en je zet hem gewoon op het terras.
Cambridge kussenbox taupe
Waarom: een grotere kussenbox met een aluminium frame in taupe. Past bij een aluminium loungeset en biedt plek voor de kussens van een complete set.
Coverit kussentas 125 x 32 x 50 cm
Waarom: een smalle kussentas met rits voor stoel- en rugkussens. Ademend, zodat vocht en condens weg kunnen.
Coverit loungeset kussentas 200 x 75 x 60 cm
Let op: een kussentas is waterafstotend, niet volledig waterdicht. Leg hem niet op een plek waar water kan blijven staan, of berg hem binnen op.
Meer opties vind je bij de opbergboxen, de beschermhoezen en de loungesethoezen.
Welke hoes en welke maat je nodig hebt, lees je in tuinmeubelen afdekken. Tips voor het opbergen vind je in tuinkussens opbergen, en zijn je kussens al vies, lees dan tuinkussens schoonmaken. Ben je nog op zoek naar nieuwe tuinmeubelen, dan helpt de keuzehulp je op weg.
Wat je beter niet doet
Hoe vervelend het ook is, sommige middelen zijn gevaarlijk of dieronvriendelijk. Ze kunnen ook andere dieren, kinderen of je eigen huisdieren raken.
Gif, korrels en mottenballen
Gif en chemische korrels zijn gevaarlijk voor katten, maar ook voor egels, vogels, honden en spelende kinderen. Mottenballen zijn eveneens giftig. Gebruik ze nooit in de tuin.
Scherpe punten, lijm en vallen
Prikkeldraad, spijkers, scherpe strips en lijmvallen veroorzaken pijn en letsel. Dat is dieronvriendelijk en kan strafbaar zijn. Kies voor gaas, takjes of grove schors.
Peper, chili en etherische oliën
Gestrooide peper of chilipoeder kan de ogen en neus van een kat flink irriteren. Geconcentreerde etherische oliën kunnen schadelijk zijn. Citrusschillen zijn een mildere keuze.
Ammoniak als schoonmaakmiddel
Ammoniak ruikt voor een kat naar urine en kan hem juist uitnodigen om opnieuw te markeren. Maak gemarkeerde plekken schoon met water en een enzymreiniger.
Alles tegelijk en te kort proberen
Een kat verandert niet in een paar dagen van gewoonte. Begin met de bodem en het opbergen, en geef elke stap een paar weken voordat je iets nieuws probeert.
Checklist: katvrije tuin
Vink af wat je al gedaan hebt. Zo zie je snel waar nog winst zit.
- Ik weet waar de kat komt en wat hij er doet
- Kale aarde is afgedekt met gaas, takjes of grove schors
- De zandbak is afgesloten met een deksel of kleed
- Kussens liggen in een kussenbox of kussentas als ik ze niet gebruik
- Vuilnisbak dicht en geen etensresten in de tuin
- Gemarkeerde plekken zijn schoongemaakt met een enzymreiniger
- Op de vaste plek staat een sproeier of verjager
- Ik heb vriendelijk met de eigenaar van de kat gepraat
Zo houd je het diervriendelijk
- Maak de tuin minder aantrekkelijk in plaats van de kat te straffen
- Combineer een paar methodes en geef ze de tijd
- Gebruik nooit gif, scherpe punten of lijm
- Berg kussens op: goed tegen katten en goed voor de kussens
Ben je de tuin toch al aan het opknappen? Lees dan ook tuin lenteklaar maken en tuin inrichten: 11 tips.
Veelgestelde vragen
Wat is het beste middel om katten uit de tuin te weren?
Er is geen middel dat bij elke kat werkt. De beste resultaten haal je meestal met een combinatie: kale aarde afdekken of dichtplanten, kussens en de zandbak afsluiten en op de vaste plekken een schrikmiddel zoals een sproeier met bewegingsmelder gebruiken. Geef het een paar weken, want katten zijn gewoontedieren.
Werkt een ultrasone kattenverjager echt?
De ervaringen zijn wisselend. Sommige katten mijden de plek, andere wennen eraan of trekken zich er niets van aan. Richt het apparaat op de plek waar de kat komt en houd er rekening mee dat honden en andere dieren het geluid ook kunnen horen.
Welke planten houden katten uit de tuin?
De verjaagplant (Plectranthus caninus), lavendel en rozemarijn worden vaak genoemd, omdat katten de geur niet prettig zouden vinden. Het effect verschilt per kat en is meestal beperkt tot de directe omgeving van de plant. Dicht planten, zodat er geen kale aarde overblijft om in te graven, helpt vaak meer.
Hoe houd ik katten van mijn loungekussens?
Laat kussens niet buiten liggen als je ze niet gebruikt. Berg ze op in een kussenbox of een kussentas met rits, of leg een beschermhoes over de hele set. Is er al op geplast, maak de plek dan schoon met een enzymreiniger, zodat de geur echt verdwijnt en de kat niet terugkomt.
Mag je katten uit je tuin verjagen?
Ja, zolang je dat diervriendelijk doet. Gif, lijmvallen, scherpe punten en andere middelen die pijn of letsel veroorzaken zijn dieronvriendelijk en kunnen bovendien strafbaar zijn. Weet je van wie de kat is, ga dan eerst in gesprek met de eigenaar.
Hoe krijg ik kattenplas weg uit de tuin of van tuinmeubelen?
Spoel de plek eerst goed met water en gebruik daarna een enzymreiniger, die de geurstoffen afbreekt. Gebruik geen ammoniak, want die geur lijkt op urine en kan de kat juist uitnodigen om opnieuw te markeren. Losse kussenhoezen was je volgens het label.
